GettyImages-1399154734
Naar de digitale school voor meer kansen op de werkvloer
Meer dan ooit komen we in contact met digitale diensten en technologieën. Helaas vertaalt zich dat niet bij iedereen in een toename van digitale vaardigheden. De meest kwetsbare mensen ondervinden steeds meer moeilijkheden om mee te zijn.
Bij veel mensen ontbreken de digitale vaardigheden om hun job goed uit te voeren. De focus van het Edusprong-project van CVO Brussel lag dan ook op het in kaart brengen van de (digitale) noden en kansen van het centrum, de cursisten en het werkveld. Daarna volgden concrete acties, aangepaste opleidingen en alternatieve leeromgevingen om zo de arbeidskansen van hun cursisten te versterken.
Met jullie projecten speelden jullie in op het Edusprong-speerpunt ‘digitale competenties versterken’. Hoe hebben jullie dat gedaan?
Projectleider Inge Vandensande: Ons uiteindelijke doel was de digitale competenties bij onze cursisten te verbeteren zodat ze betere kansen zouden hebben op de arbeidsmarkt. Daarvoor moesten we eerst inzetten op het verbeteren van de digitale basisvaardigheden van onze leerkrachten. We brachten ook heel wat (digitale) verbeteringen aan in onze leslokalen en onze algemene infrastructuur. Denk dan bijvoorbeeld aan een vernieuwd wifi-netwerk, gebruiksvriendelijke digitale borden en zwaardere (fiber)netwerken. We richtten een hybride klaslokaal in, een flex-klas, laptopklassen, enzovoort. De flex-klas en het hybride klaslokaal geven ons de kans om beter in te spelen op verschillende leerstijlen en leernoden van onze cursisten. In deze klassen kunnen cursisten met hedendaagse technologische leermiddelen aan de slag en kunnen ze zowel fysiek als online deelnemen aan lessen. Dit vraagt echter ook dat er op een andere, vernieuwende manier wordt lesgegeven. De flex-klas biedt nu de mogelijkheid om snel te schakelen tussen bijvoorbeeld instructie, groepswerk en presentaties. Onze leerkrachten gaven al aan dat de flex-klas hen in staat stelt om dynamischer en flexibeler les te geven. Van cursisten kregen we al de feedback dat zij de nieuwe opstelling en het interactief leren aantrekkelijker en stimulerender vinden.
Bij de start van het project werkten we een duidelijke visie met bijhorend actieplan uit. De verbeteringen aan de infrastructuur, de uitbouw van de flex-klas en de herstructurering van het ICT-team waren onze eerste acties. Ons ICT-team, bestaande uit technische en pedagogische ICT-coördinatoren, zet het project verder volgens het opgestelde actieplan. Alle cursisten krijgen nu een eigen account, en via ons vernieuwde open leercentrum kunnen zij terecht voor hulp bij het inloggen en het gebruik van digitale tools. Elke kleine stap wordt zorgvuldig voorbereid, met het leerproces van de cursist als uitgangspunt. Eerst focussen we op basisvaardigheden, zoals het gebruik van een toestel, inloggen en berichten sturen. Vervolgens werken we aan vaardigheden die specifiek zijn voor het beroep waarvoor ze studeren.
Binnen de verschillende opleidingen zijn veel leerkrachten goed mee in onze visie en doelstellingen. De volgende stap is om per opleiding na te denken over specifieke aanpassingen van lessen, zodat digitale vaardigheden geïntegreerd worden in het curriculum. Zo zorgen we ervoor dat onze cursisten zowel in hun dagelijks leven als op de werkvloer mee zijn met de digitale evolutie.

De flex-klas biedt nu de mogelijkheid om snel te schakelen tussen bijvoorbeeld instructie, groepswerk en presentaties. De leerkrachten gaven al aan dat de flex-klas hen in staat stelt om dynamischer en flexibeler les te geven.
MEER WETEN: CVO Brussel
Alle Edusprong-projecten: https://onderwijs.vlaanderen.be/nl/edusprong-een-boost-voor-volwassenenonderwijs

Projectleider Inge Vandensande: Ons uiteindelijke doel was de digitale competenties bij onze cursisten te verbeteren zodat ze betere kansen zouden hebben op de arbeidsmarkt.
Waar haalden jullie de mosterd voor de inrichting van deze flex-klas?
Eerst deden we een grondig onderzoek in de vakliteratuur, waarna we bij een aantal instellingen praktijksituaties konden bestuderen. Zo zagen we tijdens ons bezoek aan het Agora Leercentrum van KULeuven al heel wat principes in de praktijk. We werkten ook samen met de Erasmushogeschool Brussel. Die samenwerking was een logische keuze. Immers, hun campus ligt naast de onze en we werkten in het verleden ook al samen. Hierdoor konden we heel natuurlijk en op een laagdrempelige manier samenwerken, wat ook voor de toekomst voordelen biedt. De collega’s van de Erasmushogeschool hadden bovendien waardevolle ervaring vanuit een gelijkaardig traject bij een hogeschool in Utrecht en de bouw van hun nieuwe campus. Een groot voordeel is natuurlijk ook dat we beiden werken met Brusselse cursisten, waardoor we gezamenlijk kunnen inspelen op specifieke gevoeligheden en noden. Verder bouwden we een netwerk uit van partners die ons helpen bij onze digitale vernieuwingen. Om er maar enkele te noemen: de Digibanken, Ligo Brusselleer, het Go! Netwerk van ICT-coördinatoren, …
Wat leerde deze kennis en ervaring jullie?
Onze flex-klas is het grootste lokaal op de campus. Ze dient daarom niet alleen als leslokaal, maar ook als multifunctionele polyvalente open ruimte. Een receptie, tentoonstelling of bewegingsles moeten er steeds mogelijk blijven. Dit betekent dat de meubels eenvoudig en compact opgeborgen moeten kunnen worden. In het lokaal worden ook grote groepen cursisten getest, zowel op de laptop als op papier. Daarom was er nood aan ongeveer 60 aparte tafels met een stoel waar tegelijkertijd op de laptop en op papier gewerkt kan worden. We kunnen de klas indelen voor instructie, zeg maar de ‘normale’ klasmodus. De cursisten hebben dan elk een stoel en tafel en zitten in een U-vorm of in rijtjes. Voor groepswerk kunnen ze samen zitten in groepjes van 3 tot 8 ongeveer en aan de slag met laptops of met een interactief scherm op wielen. Voor presentaties is een snelle plug-in vereist. Het gaat dan om sessies met één spreker en een publiek, bijvoorbeeld een cursist die ervaringen deelt over een stage of een coach die een groepje apart neemt en hen iets uitlegt. Ook voor teamvergaderingen is deze flex-klas heel handig. Die starten steeds met een plenair gedeelte (instructie). Daarna wordt er in verschillende werkgroepen samengezeten (groepswerk). Tijdens personeelsvergaderingen of presentaties van externe organisaties aan meerdere klassen tegelijkertijd gebruiken we de forum-opstelling met plaats voor ongeveer 100 luisteraars en een aangepaste hoge tafel voor de spreker. Onze leerkrachten vroegen al om ook andere klassen flexibeler in te richten. Enkele van onze klassen zijn nu immers nog ingericht als klassieke klassen met vaste computers, waardoor er in de praktijk maar één klasopstelling mogelijk is. Aan deze vraag kwamen we tegemoet door 2 van deze computerklassen om te vormen tot laptopklassen waardoor al heel wat meer flexibiliteit mogelijk is.
Lees meer over Edusprong, de projecten en de centrale acties in dit online magazine.